Nominowana do Oscara współpracowniczka Pedro Almodóvara Laia Casanovas przyjedzie do Łodzi, by poprowadzić wyjątkowy masterclass poświęcony reżyserii dźwięku i premierowo zaprezentować film „Dobre maniery” Celii Rico Clavellino. 17. Festiwal Kamera Akcja połączy najważniejsze nazwiska i tytuły światowego kina – laureatów Cannes, Berlinale czy Sundance – z najciekawszymi zjawiskami nowego kina polskiego, w tym nagrodzonym w Wenecji filmem „Cudze rzeczy” Grzegorza Dębowskiego. W Łodzi pojawi się blisko 90 gości ze świata filmu, a widzowie będą mogli wybierać spośród 80 głośnych tytułów, wśród których znalazły się m.in. „Look Back” Hirokazu Koreedy, „Minotaur” Andrieja Zwiagincewa, „Rebelia” Paula Greengrassa, „Daleko od brzegu” Lance’a Hammera, „Gradiva” Marine Atlan czy „Natura miłości” Rodrigo Sorogoyena. Dla fanów nocnego szaleństwa organizatorzy przygotowali polską premierę najnowszego filmu Quentina Dupieux „Le Vertige” i kolejną odsłonę spotkania z najgorszym kinem epoki kaset wideo pod znakiem VHS Hell. Szczegółowy harmonogram Festiwalu będzie dostępny od 25 września na stronie wydarzenia. 17. edycja Festiwalu Kamera Akcja odbędzie się w Łodzi w dniach 22–25 października.
Nominowana do Oscara Laia Casanovas gościnią 17. FKA
Dzieła audiowizualne nie tylko oglądamy, ale również ich słuchamy. Udowodni to Laia Casanovas, nominowana do Oscara za dźwięk do „Sirât” i jedna z gwiazd 17. Festiwalu Kamera Akcja. Hiszpańska twórczyni ma w dorobku współpracę z Pedrem Almodóvarem przy „Matkach równoległych” i „Ludzkim głosie„, serial „Veneno” Javiera Ambrossiego i Javiera Calvo czy najnowszy film w reżyserii Celii Rico Clavellino „Dobre maniery„. Za pracę nad „Sirât„, wspólnie z Amandą Villavieją i Yasminą Praderas, otrzymała nagrody Goya i Gaudí oraz nominację do Oscara. Twórczynie przeszły tym samym do historii jako pierwszy kobiecy zespół nominowany w tej kategorii. Centralnym punktem wizyty Casanovas w Łodzi będzie masterclass poświęcony kulisom pracy nad „Sirât” Ólivera Laxe’a. Spotkanie poprowadzi Katarzyna Szczerba z Katedry Reżyserii Dźwięku Szkoły Filmowej w Łodzi. Wizyta artystki będzie również okazją do przyjrzenia się temu, jak wiele funkcji może pełnić dźwięk w kinie. Program sekcji „Reżyseria dźwięku” uzupełnią trzy pokazy, w tym polska premiera „Dobrych manier” Celii Rico Clavellino. Sekcja powstaje we współpracy ze Szkołą Filmową w Łodzi oraz Ambasadą Królestwa Hiszpanii w Polsce. Prelekcje przed filmami wygłosi Jakub Popielecki z Filmwebu.
Najgłośniejsze premiery podczas 17. FKA
Tegoroczny program Festiwalu Kamera Akcja to podróż przez najciekawsze filmowe odkrycia najważniejszych festiwali – kino, które zagląda w pamięć, dojrzewanie i relacje, ale też stawia pytania o technologię, samotność, pożądanie i własną tożsamość. Z Cannes do Łodzi przyjedzie „Everytime” Sandry Wollner, laureat głównej nagrody sekcji Un Certain Regard i niemiecki kandydat do Oscara. Autorka „O niedogodności narodzin” ponownie zaciera granicę między tym, co przeżyte, a tym, co wyobrażone, a za wizualną stronę filmu odpowiada Gregory Oke, autor zdjęć do oscarowego „Aftersun„. Z kolei nagrodzona Grand Prix Tygodnia Krytyki „Gradiva” Marine Atlan przenosi widzów do Pompejów, gdzie wakacyjna swoboda grupy młodych ludzi u progu dorosłości stopniowo ustępuje miejsca podróży w głąb pragnień, wspomnień i podświadomości.
Kamera Akcja będzie również okazją do spotkania z kinem Hirokazu Koreedy w dwóch odsłonach. W „Chłopcu z pudełka” zdobywca Złotej Palmy za „Złodziejaszków” po raz pierwszy sięga po elementy science fiction, by powrócić do jednego z najważniejszych pytań swojej twórczości: co właściwie tworzy bliskość? Z kolei „Look Back„, pokazywany w programie 17. FKA prosto z konkursu tegorocznego MFF w Wenecji, to poruszająca opowieść o dwóch nastolatkach, które połączyła miłość do rysowania. Przyjaźń, wspólna pasja i marzenie o tworzeniu mangi przeradzają się w historię o dorastaniu, stracie i spotkaniu, które może odmienić całe życie.
Nie zabraknie także historii o dorastaniu w świecie, który zmienia się szybciej, niż można za nim nadążyć. „The Meltdown” Manueli Martelli, z Jakubem Gierszałem w obsadzie, opowiada o młodej bohaterce próbującej odnaleźć się w rzeczywistości pełnej gwałtownych przemian. Gregg Araki powraca z „I Want Your Sex” – przewrotną mieszanką komedii, erotyki i thrillera, w której relacja młodego mężczyzny z ekscentryczną artystką szybko zamienia się w niebezpieczną grę pożądania, władzy i obsesji. W „The Liberation” Guy Nattiv przygląda się natomiast kobiecie, która po ucieczce od traumatycznej przeszłości znajduje schronienie w zamkniętej wspólnocie. Pojawienie się jej córek zmusza ją jednak do konfrontacji z życiem, które próbowała zostawić za sobą.
Rodrigo Sorogoyen w „Naturze miłości” z Javierem Bardemem opowiada o ojcu i córce, którzy po latach rozłąki spotykają się na planie filmowym. Wspólna praca staje się szansą na odbudowanie relacji, ale jednocześnie otwiera dawno niezagojone rany. A na drugim biegunie filmowych doświadczeń znajdą się propozycje dla fanów nocnego szaleństwa. Quentin Dupieux i animowane „Le Vertige” – surrealistyczna podróż, która zaczyna się od niewinnej teorii o świecie będącym wielką symulacją, a kończy tam, gdzie rzeczywistość zaczyna pękać. Po raz kolejny na Festiwalu Kamera Akcja odpalona zostanie kaseta z VHS Hell – spotkanie z najgorszym kinem epoki magnetowidów i kultowym „Dr. Alienem„. Tym razem seans będzie miał dodatkowy wymiar nostalgii: film zabrzmi z oryginalnym lektorem z epoki, przywracając atmosferę wypożyczalni kaset, pirackich nagrań i filmowych odkryć, o których czasem lepiej było nie wiedzieć.
Żonglerka gatunkowymi regułami podczas 17. FKA
Gatunki na 17. FKA nie będą ograniczeniem, lecz punktem wyjścia do filmowych eksperymentów. Wyróżniony Queer Palm Revelation „Flesh and Fuel” Pierre’a Le Galla, z Julianem Świeżewskim i Alexisem Manentim w obsadzie, wykorzystuje reguły melodramatu, by stworzyć intymną opowieść o bliskości i pożądaniu w zdominowanym przez mężczyzn świecie kierowców ciężarówek. Z kolei Jane Schoenbrun w „Miłości, śmierci i dojrzewaniu w Camp Miasma„, z Gillian Anderson i Hannah Einbinder, przechwytuje schematy klasycznego slashera, by opowiedzieć o filmowych obrazach, które oglądamy w młodości, i o tym, jak długo potrafią kształtować nasze pragnienia, lęki i tożsamość. Zupełnie inne oblicze gatunkowego miksu widzowie zobaczą w nagrodzonym przez jury w Cannes „Życiu snem” Valeski Grisebach, gdzie obserwacyjny realizm spotyka się z westernem i kryminałem. Reżyserka zaciera granice między rzeczywistością, pamięcią a wyobrażeniem, tworząc film o nieuchwytnej atmosferze i zmiennych regułach gry. Odświeżającą energię przyniesie „Extra Geography„, prezentowane wcześniej w konkursie Sundance. Pełnometrażowy debiut Molly Manners, reżyserki seriali „One Day” i „In My Skin„, zanurzony jest w retroestetyce początku XXI wieku, podszyty zadziornym humorem i psychologiczną uważnością. To opowieść coming-of-age o intensywnej przyjaźni dwóch dziewczyn, w której nostalgia miesza się z niepokojem dorastania. W tej gatunkowej układance nie zabraknie również wyróżnionego Nagrodą Specjalną Berlinale „Najsamotniejszego człowieka w mieście” Tizzy Coviego i Rainera Frimmela – przejmującego portretu człowieka pozostającego w miejscu, podczas gdy świat, który znał, nieustannie pędzi naprzód.
Do zobaczenia przed premierą kinową
Kino polityczne nie musi mówić wprost o polityce. Czasem przygląda się systemowi i jego mechanizmom, innym razem pokazuje moment, w którym wielka historia wdziera się w prywatne życie. Podczas 17. Festiwalu Kamera Akcja zobaczymy filmy, które z różnych perspektyw pytają o władzę, wolność, odpowiedzialność i granice społecznego kompromisu – nie oferując łatwych odpowiedzi ani jednej obowiązującej interpretacji.
W nagrodzonych Złotym Niedźwiedziem „Żółtych listach” İlker Çatak, reżyser nominowanego do Oscara „Pokoju nauczycielskiego„, przygląda się artystom działającym pod presją systemu politycznego i pokazuje, jak stopniowe ograniczanie wolności wpływa na ich życie i twórczość. Od polityki nie ucieka również Andriej Zwiagincew. Nagrodzony Grand Prix w Cannes „Minotaur” to jego pierwszy film po dziewięciu latach przerwy – historia rodzinnego kryzysu, pod powierzchnią którego odsłania się znacznie szerszy obraz społecznego i moralnego rozpadu współczesnej Rosji. Z kolei Paul Greengrass w „Rebelii” z Andrew Garfieldem w roli głównej, sięga po prawdziwą historię chłopskiego buntu z 1381 roku, budując intensywne widowisko o walce o wolność, sprawiedliwość i prawo do sprzeciwu wobec ustalonego porządku. Historia i polityka splatają się również w „Budapeszcie 1956” László Nemesa. W powojennej stolicy Węgier chłopiec próbujący odkryć prawdę o swoim ojcu musi zmierzyć się z pamięcią, traumą i przemilczaną przeszłością. To opowieść o tym, jak wielka historia zostaje zapisana w losach jednostek – i jak trudno uwolnić się od jej konsekwencji.
Program poszerzają filmy, które polityczność traktują bardziej nieoczywiście. James Gray w „Paper Tiger” sięga po kino gangsterskie, by opowiedzieć o rodzinnych więzach, lojalności i świecie, w którym przemoc oraz wpływy wyznaczają własne reguły. Pod powierzchnią kryminalnej historii kryje się opowieść o relacjach, ambicji i cenie, jaką płaci się za próbę wyrwania się z narzuconego porządku. W „Wilkach” Jonasa Ulricha, z Bartoszem Bielenią w jednej z głównych ról, napięcie społeczne staje się punktem wyjścia do opowieści o wspólnocie i jednostce. Ryûsuke Hamaguchi w „Niespodziewanych” wychodzi od pozornie prywatnej historii, by postawić pytania o społeczne reguły, które kształtują nasze relacje i decyzje. Z kolei w prezentowanym na otwarciu ostatniego Berlinale „W tym kraju nie ma dobrych mężczyzn” Shahrbanoo Sadat dotyka kwestii społecznych i obyczajowych, pokazując rzeczywistość, w której indywidualne wybory nieustannie ścierają się z narzuconymi normami i oczekiwaniami. To kino, które nie mówi widzowi, co ma myśleć – zamiast tego daje mu przestrzeń, by samemu skonfrontować się z pytaniami o świat, w którym żyjemy.
Bliskość i czułość na 17. FKA
17. FKA zagląda także w najbardziej intymne przestrzenie – tam, gdzie potrzeba bliskości spotyka się z samotnością, dorastaniem i próbą odnalezienia własnego miejsca w świecie. W nagrodzonym Srebrnym Niedźwiedziem „Daleko od brzegu” Lance Hammer powraca do pełnego metrażu po osiemnastu latach, stawiając pytanie o granice troski i autonomii. Gdy Amanda i jej ojczym Martin muszą wspólnie decydować o losie cierpiącej na zaawansowaną demencję Leslie, miłość, odpowiedzialność i potrzeba ochrony zaczynają ścierać się z prawem do samostanowienia. W głównych rolach Juliette Binoche, Tom Courtenay i Anna Calder-Marshall. Z kolei „Niezbyt wygórowane oczekiwania” Eivinda Landsvika przewrotnie opowiadają o młodej artystce, która zamiast konsekwentnie wspinać się po kolejnych szczeblach kariery, musi się zatrzymać i na nowo poukładać swoje życie. W filmie debiutuje Marie Ulven, znana jako Girl in Red, której partneruje Anders Danielsen Lie. Naomi Kawase w „Złudzeniach z Yakushimy” zabiera widzów na japońską wyspę, gdzie granica między rzeczywistością a światem wyobraźni zaczyna się zacierać. To subtelna opowieść o spotkaniu, pamięci i potrzebie odnalezienia własnej drogi, w której natura staje się równie ważną bohaterką co ludzie. „Tierra Viva” Blaise’a Grissona zabiera widzów do Gwatemali, gdzie po śmierci syna była polska piosenkarka Marta spotyka jego partnera Marco – mężczyznę, o którego istnieniu nigdy wcześniej nie słyszała. Wspólna podróż, której celem jest sprowadzenie ciała Daniela, stopniowo staje się konfrontacją z żałobą, przemilczanymi prawdami i pytaniem o to, jak dobrze naprawdę możemy znać najbliższych. „Przeżyj to sam” Oliviera Nakache’a i Érica Toledano, twórców kultowych już „Nietykalnych” z Omarem Sy, to z kolei czuła i pełna humoru opowieść o dorastaniu. Trzynastoletni Vincent próbuje odnaleźć się w świecie pierwszych przyjaźni, uczuć i coraz bardziej skomplikowanych rodzinnych relacji. To czas pytań, na które – jak szybko odkrywa – dorośli wcale nie zawsze znają odpowiedzi. Całość dopełnia znakomita ścieżka dźwiękowa pełna przebojów lat 80., która nadaje tej historii wyjątkowy rytm i atmosferę.
Fala polskiego kina nadciąga do Łodzi
17. Festiwal Kamera Akcja mocno stawia również na najnowsze polskie kino – od gatunkowych eksperymentów i społecznych historii po intymne opowieści o relacjach i emocjach. Jedną z gościń tegorocznej edycji będzie Agnieszka Smoczyńska, która spotka się z publicznością przy okazji pokazu nominowanego do Złotych Lwów „Hot Spotu„. Najnowszy film reżyserki to futurystyczny thriller będący szalonym miksem science fiction, kryminału i satyry na społeczeństwo podporządkowane technologii. W międzynarodowej obsadzie znaleźli się Andrzej Konopka, Noomi Rapace i Reika Kirishima, a cały zespół aktorski otrzymał Specjalne Wyróżnienie Jury Festiwalu Fantasia. Po „Córkach dancingu„, „Fudze” i „The Silent Twins” Smoczyńska po raz kolejny traktuje gatunek jako przestrzeń filmowego eksperymentu, tworząc chłodną, wizualnie oszałamiającą wizję świata, w którym algorytmy przejmują kontrolę nie tylko nad społeczeństwem, lecz także nad ludzką tożsamością.
Prosto z MFF w Wenecji przyjadą „Cudze rzeczy” Grzegorza Dębowskiego, twórcy świetnie przyjętego „Tyle co nic„. Prezentowany w sekcji Orizzonti film otrzymał nagrodę Bisato d’Oro za najlepszy scenariusz, przyznawaną przez jury niezależnych krytyków filmowych. O przetrwaniu we współczesnym mieście – choć w zdecydowanie bardziej komediowym rytmie – opowiada „Czarna godzina„, pełnometrażowy debiut Filipa Bojarskiego. Poszukiwanie mieszkania zmienia się tu w absurdalną odyseję, w której kino społeczne spotyka się z kameralnym komediodramatem i szczyptą musicalu. Po pokazie z publicznością spotka się reżyser. W kolejnych tytułach na pierwszy plan wysuwają się miłość, bliskość i upływający czas. Zakwalifikowany do Konkursu Głównego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni „Czas, który nie nadszedł” stawia pytanie o cenę, jaką płacimy za próbę zatrzymania młodości i najważniejszych momentów życia. W rolach głównych występują Agata Kulesza i Dobromir Dymecki, a po seansie z widzami spotkają się reżyserka Julia Rogowska oraz producentka Krystyna Kantor. Z kolei Łukasz Ronduda w „Powiedz mi, co czujesz” ponownie łączy kino ze sztuką współczesną, czerpiąc z życia i twórczości Patryka Różyckiego i Karoliny Balcer oraz projektu „Skup Łez”. Pokazywany wcześniej w konkursie Big Screen MFF w Rotterdamie i na Nowych Horyzontach film to czuła opowieść o relacji, potrzebie bliskości i odwadze mówienia o emocjach. Po pokazie odbędzie się spotkanie z reżyserem. Partnerem pokazu jest Łódź Film Commission.
Claude Chabrol bohaterem sekcji „Klasyka Krytyka”
Jednym z bohaterów tegorocznego programu będzie Claude Chabrol – pionier francuskiej Nowej Fali, który drogę do reżyserii rozpoczął jako krytyk „Cahiers du cinéma”. Przez kolejne dekady z chłodnym spojrzeniem i ironią przyglądał się pęknięciom ukrytym pod powierzchnią mieszczańskiego życia. Thrillery, kryminały i dramaty rodzinne stawały się w jego rękach narzędziami do opowiadania o tym, co niewygodne: klasowych podziałach, hipokryzji, przemocy, pożądaniu i moralnych kompromisach. Festiwal Kamera Akcja, wspólnie z Instytutem Francuskim w Warszawie, pokaże premierowo po cyfrowej rekonstrukcji trzy filmy reżysera: „Piękny Serge„, „Niech bestia zdycha” i „Niewierną żonę„. To trzy różne oblicza Chabrola – od filmu, który zapowiadał nadejście Nowej Fali, przez historię zemsty wymykającej się spod kontroli, po precyzyjne studium małżeństwa, w którym pozorna stabilność skrywa narastające napięcie. „Niewierna żona” nie pozostanie jednak wyłącznie spotkaniem z klasyką. Film Chabrola zestawimy z „Minotaurem” Andrieja Zwiagincewa, który podejmuje tę samą historię po 57 latach, przenosząc ją w realia współczesnej Rosji. To wyjątkowa okazja, by zobaczyć, jak zmienia się opowieść o małżeństwie, zdradzie i przemocy, gdy tę samą fabułę przepuszcza się przez dwa różne momenty historii kina – i dwa odmienne obrazy społeczeństwa.
Kino rumuńskie na 17. FKA
Rumuńskie kino od lat udowadnia, że wielką historię najlepiej opowiadać z perspektywy zwykłych ludzi. W sekcji „Rumuński Akapit” widzowie zobaczą przedpremierowo „Na własną rękę” Tudora Cristiana Jurgiu, nagrodzone CICAE Art Cinema Award w sekcji Forum tegorocznego Berlinale. Bohaterami są nastolatkowie, których rodzice wyjechali do pracy za granicę – ich codzienność staje się opowieścią o dorastaniu, nieobecności i cenie, jaką za migrację zarobkową płacą pozostający w kraju. Dziecięca perspektywa powraca w „Zębach mlecznych” Mihaia Mincana, jednym z tytułów konkursu Orizzonti w Wenecji. Osadzona w Rumunii 1989 roku historia dziesięcioletniej Marii, której starsza siostra nagle znika, przeradza się w pełen napięcia polityczny koszmar. To opowieść o dzieciństwie naznaczonym strachem, dorastaniu w cieniu dyktatury Nicolae Ceaușescu i rzeczywistości, w której nawet najbliższe osoby mogą zniknąć bez śladu. Program uzupełnią dwa filmy pokazujące zupełnie inne oblicza rumuńskiego kina gatunkowego. „La Gomera” Corneliu Porumboiu to przewrotna komedia kryminalna, w której język staje się tajnym kodem, a komunikacja – narzędziem pozwalającym przechytrzyć policyjne podsłuchy. Z kolei „Boss” Bogdana Miriki przenosi reguły filmu noir na nocne ulice postkomunistycznego Bukaresztu, tworząc mroczną opowieść o świecie przestępczym, w którym lojalność i przetrwanie mają swoją cenę.
Pełny program dostępny już od 25 września!
To tylko część programu 17. Festiwalu Kamera Akcja, w którym znajdzie się ponad 80 filmów oraz spotkania, dyskusje i masterclassy z polskimi i zagranicznymi twórcami. Pełny program wraz ze szczegółowym harmonogramem wydarzeń zostanie będzie dostępny od 25 września. Karnety dostępne na www.kameraakcja.com.pl.
17. Festiwal Kamera Akcja odbędzie się od 22 do 25.10.2026 r. w Łodzi oraz online od 19 do 21.10.2026 r. na platformie Think Film. Zadanie realizowane jest dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Uniwersytetu Łódzkiego – mecenasa festiwalu. Sekcja „Reżyseria dźwięku” realizowana jest we współpracy ze Szkołą Filmową w Łodzi oraz Ambasadą Królestwa Hiszpanii w Polsce. Partnerem sekcji jest Filmweb. Głównymi partnerami festiwalu są Monopolis, Szkoła Filmowa w Łodzi i Muzeum Kinematografii. Festiwal Kamera Akcja i Festiwal Mediów Człowiek w Zagrożeniu tworzą sieć współpracy „Łódzki Festiwal Filmowy”. Patronem medialnym wydarzenia jest Filmweb.
