Są w świecie kina artyści, których praca pozostaje niemal niewidoczna, a jednocześnie decyduje o rytmie opowieści, sile emocji i sposobie, w jaki film zapisuje się w pamięci widza. Do tego wyjątkowego grona należy Milenia Fiedler – jedna z najwybitniejszych polskich montażystek, której dorobek od kilku dekad współtworzy historię współczesnego polskiego kina. Z ogromną radością ogłaszamy, że podczas tegorocznego ToruńCAMERIMAGE zostanie ona uhonorowana Nagrodą dla Montażystki. Wyróżnienie to jest przyznawane twórcom, którzy poprzez montaż nadają filmowym obrazom niepowtarzalny rytm, znaczenie i emocjonalną głębię.
Montaż jest sztuką podejmowania decyzji – wyboru właściwego spojrzenia, gestu, ciszy czy momentu cięcia. W rękach Milenii Fiedler staje się jednak czymś więcej: niewidzialną konstrukcją, która pozwala obrazom przemawiać, buduje napięcie i prowadzi widza przez najbardziej złożone emocje bohaterów. Jej niezwykła wrażliwość, precyzja oraz umiejętność wsłuchiwania się w wewnętrzny rytm opowiadanej historii sprawiają, że każdy ze współtworzonych przez nią filmów zyskuje własny, wyrazisty język.
Urodzona w Łodzi Milenia Fiedler zdobyła wykształcenie w praskiej Akademii Sztuk Scenicznych na Wydziale Filmowym i Telewizyjnym FAMU, gdzie w 1989 roku ukończyła studia na kierunku montażu. Jej rozwój artystyczny od początku szedł w parze z działalnością naukową. W 2005 roku uzyskała stopień doktora sztuki, a cztery lata później – doktora habilitowanego sztuki filmowej.
Jej imponujący dorobek obejmuje blisko 250 filmów fabularnych i dokumentalnych, seriali oraz spektakli Teatru Telewizji. Milenia Fiedler współpracowała z najważniejszymi twórcami polskiego kina, za każdym razem wnosząc istotny wkład w narracyjny i emocjonalny kształt ich dzieł.
Z Andrzejem Wajdą stworzyła „Katyń„, „Tatarak” oraz „Wałęsę. Człowieka z nadziei„. Z Wojciechem Marczewskim pracowała przy „Czasie zdrady” i „Weiserze„, a z Januszem Majewskim przy filmach „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy” oraz „Czarny mercedes„. W jej filmografii znajdziemy również „Dziewczynę z szafy„ Bodo Koxa, „Obywatela” Jerzego Stuhra, „Panie Dulskie” i „Kamerdynera” Filipa Bajona, a także „Strefę nagości” oraz „Pomiędzy słowami” Urszuli Antoniak.
Szczególne miejsce w dorobku Milenii Fiedler zajmuje współpraca z Krzysztofem Zanussim. Montażystka współtworzyła między innymi jego „Obce ciało„, „Eter„, „Liczbę doskonałą” oraz „Całopalenie„. Tak różnorodna filmografia potwierdza jej niezwykłą wszechstronność – umiejętność odnajdywania właściwego rytmu zarówno w kameralnych dramatach psychologicznych, jak i rozbudowanych opowieściach historycznych czy produkcjach o bardziej klasycznej konstrukcji narracyjnej.
Artystyczna wrażliwość Milenii Fiedler wielokrotnie zyskiwała uznanie środowiska filmowego. Jest dwukrotną laureatką nagrody za montaż na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, przyznanej jej za „Czas zdrady” oraz „Weisera„. Za montaż drugiego z tych filmów otrzymała również Polską Nagrodę Filmową Orzeł.
Do Orłów była nominowana także za pracę nad „Katyniem„, „Wałęsą. Człowiekiem z nadziei” oraz „Kamerdynerem„. Jej osiągnięcia w kinie dokumentalnym zostały natomiast docenione Nagrodą Prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich za najlepszy montaż filmu Głos, wręczoną podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego.
Milenia Fiedler nie tylko współtworzy polskie kino, lecz także od ponad dwóch dekad przekazuje swoją wiedzę i doświadczenie kolejnym pokoleniom filmowców. Jest związana ze Szkołą Filmową w Łodzi, gdzie pracowała jako wykładowczyni Katedry Montażu na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej, a w latach 2016–2020 kierowała jej działalnością. Miała istotny wpływ na rozwój programu nauczania oraz kształtowanie młodych twórców, ucząc ich, że montaż nie jest wyłącznie technicznym etapem realizacji filmu, lecz jednym z najważniejszych narzędzi filmowej narracji.
Od 2020 roku pełni funkcję rektorki Szkoły Filmowej w Łodzi, a w 2024 roku została wybrana na kolejną kadencję. Jej działalność dydaktyczna i organizacyjna pozostaje naturalnym przedłużeniem pracy artystycznej – służy budowaniu przestrzeni, w której talent może rozwijać się dzięki wiedzy, odpowiedzialności i odwadze twórczej.
Milenia Fiedler jest członkinią Europejskiej Akademii Filmowej, Polskiej Akademii Filmowej oraz Polskiego Stowarzyszenia Montażystów. Wielokrotnie uczestniczyła również w pracach gremiów jurorskich najważniejszych polskich i międzynarodowych festiwali, w tym Millennium Docs Against Gravity oraz Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.
Z toruńskim Festiwalem łączy ją szczególna relacja. W 2023 roku zasiadała w Jury Konkursu Głównego, współdecydując o przyznaniu najważniejszych festiwalowych wyróżnień. Tym razem powróci do Torunia jako gościni i laureatka nagrody honorującej jej własny, wyjątkowy wkład w sztukę filmową.
Nagroda ToruńCAMERIMAGE dla Montażystki jest wyrazem uznania zarówno dla imponującego dorobku Milenii Fiedler, jak i dla jej niezwykłej umiejętności budowania znaczeń pomiędzy kolejnymi kadrami. To właśnie tam – w spotkaniu obrazu, dźwięku, czasu i emocji – ujawnia się kunszt montażystki, która od lat pozostaje jedną z najważniejszych postaci polskiej kultury filmowej. Jesteśmy zaszczyceni, że Milenia przyjęła nasze zaproszenie, będzie z nami podczas 34. edycji Festiwalu i odbierze Nagrodę.
34. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego ToruńCAMERIMAGE odbędzie się w dniach 7-14 listopada 2026 roku w Toruniu.
